Το
ύφος
της
βυζαντινής
εικονογραφίας
είναι
ποιητικό
και
λιγότερο
κοσμικό.
Οι
εικόνες
δεν
μοιάζουν
με
φωτογραφίες.
Οι
φωτογραφίες
είναι
ρεαλιστικές,
άψογα
αντίγραφα
των
προσώπων
που
παριστούν,
άλλα
εικονίζουν
μόνο
το
επιφανειακό
και
όχι
το
εσώτερο.
Ο
αγιογράφος
λαμβάνει
υπόψη
τα
φυσιογνωμικά
χαρακτηριστικά
του
αγίου,
αλλά
τα
ζωγραφίζει
με
τέτοιο
τρόπο
ώστε
η
εικόνα
να
προβάλει
περισσότερο
την
αγιοσύνη
και
λιγότερο
την
εξωτερική
του
εμφάνιση.
Όλα
τα
έργα
της
κοσμικής
ζωγραφικής
είναι
επηρεασμένα
από
τα
συναισθήματα,
τις
ιδέες
και
την
ψυχική
κατάσταση
του
καλλιτέχνη.
Μια τέτοια εικόνα, στην οποία κυριαρχεί το προσωπικό και το υποκειμενικό, δεν μπορεί να έχει καμιά λειτουργική αξία.
Η
ορθόδοξη
αγιογραφία
βαδίζει
στο
μονοπάτι
της
αυταπάρνησης,
της
υποταγής
του
«εγώ»,
το
οποίο
συνθλίβεται
μπροστά
στην
αποκαλυφθείσα
αλήθεια.
Η
αγιογραφία
είναι
εκκλησιαστικό
διακόνημα
και
το
έργο
του
αγιογράφου
μοιάζει
με
το
έργο
του
ιερέως.
Ο
άγιος
Θεοδόσιος
ο
ερημίτης
μας
λέει:
«
ο
ένας
συνθέτει
το
Σώμα
και
το
αίμα
του
Κυρίου
και
ο
άλλος
το
παριστά».
ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ
Προπλασμός:
Είναι
το
πρώτο
χρωματικό
στρώμα
που
εφαρμόζεται,
μια
σκούρα
βάση
στην
ουσία.
Ο
αγιογράφος
φτιάχνει
τον
προπλασμό
τόσο
σκούρο
ώστε
να
επιδέχεται
και
σκουρότερο
χρώμα
για
τα
γραψίματα
και
ανοικτότερο
για
τα
σαρκώματα ή τα λάμματα.
Σάρκωμα:
Είναι
χρώμα
με
ανοιχτότερο
τόνο
από
τον
προπλασμό.
Ο
αγιογράφος
περνά
το
ανοιχτότερο
χρώμα
πάνω
από
τον
προπλασμό,
σε
περιοχές
του
προσώπου
που
θέλει
να
φωτίσει
περισσότερο.
Το
χρώμα
αυτό
στη
γλώσσα
της
αγιογραφίας
ονομάζεται
και
"φώτισμα".
Τα
μέρη
που
φωτίζονται
περισσότερο
είναι
η
μύτη,
τα
υπερόφρια
τόξα,
οι
μετωπιαίοι
όγκοι,
τα
μήλα
του
προσώπου.
Τα
σαρκώματα
σβήνουν
μαλακά
στις
άκρες
αφήνοντας
να
φαίνεται
ο
προπλασμός με τη λεγόμενη τεχνική του σφουμάτου.
Σφουμάτο:
Ακόμα
πιο
ανοιχτό
χρώμα
που
χρειάζεται
για
τη
ζωγραφική
της
σάρκας.
Εφαρμόζεται
κατά
τον
ίδιο
τρόπο
στα
μέρη
που
εξέχουν
και
φωτίζονται
περισσότερο
και
έτσι,
χωρίζονται
οι
ζάρες
του
προσώπου.
Εφαρμόζεται
στο
μέτωπο
πάνω
απ’
τα
φρύδια,
πάνω
από
το
στόμα,
στο
λαιμό
και
στα
μάγουλα
αν
είναι
ηλικιωμένο
το
πρόσωπο
που
απεικονίζεται.
Ονομάζεται και "δεύτερο φώτισμα".
Γλυκασμός:
Το
στρώσιμο
του
χρώματος
έτσι
ώστε
να
φαίνονται
όλα
πως
έχουν
μια
φυσική
συνέχεια.
Εδώ
ο
Αγιογράφος
τα
δίνει όλα !!
Ψιμύθια:
Τα
ψιμύθια
είναι
οι
πιο
φωτεινές
επιφάνειες
οι
οποίες
μπαίνουν
μετά
τα
σαρκώματα.
Με
σχεδόν
άσπρο
χρώμα
ή
σκέτο
άσπρο,
ο
αγιογράφος
φωτίζει
τα
σημεία
του
προσώπου
ή
της
γυμνής
σάρκας
που
προεξέχουν
περισσότερο,
συγκεκριμένα,
γύρω
από
τα
μάτια,
στις
παρειές,
στο
πηγούνι
με
τη
μορφή
παράλληλων
τοξωτών
πινελιών
πάνω
στη
φορά
των φυσικών καμπύλων της σάρκας.
Γράψιμο:
Χρώμα
πιο
σκούρο
από
τον
προπλασμό.
Με
αυτό
ο
ζωγράφος
περνάει
τις
βασικές
γραμμές
του
σχεδίου,
το
περίγραμμα
του
προσώπου,
τα
βλέφαρα,
τα
φρύδια
και
την
ίριδα
του
ματιού,
τη
μύτη
από
την
σκιερή
πλευρά,
το
χώρισμα
του
πάνω
και
κάτω
χείλους,
το
περίγραμμα
του
κάτω
χείλους,
το
περίγραμμα
των
αυτιών,
του
λαιμού,
καθώς
και
το
περίγραμμα των μαλλιών ή ολόκληρα τα μαλλιά.
Δεύτερο
γράψιμο:
Χρώμα
ακόμα
πιο
σκούρο
από
το
πρώτο
γράψιμο.
Εφαρμόζεται
στα
φρύδια,
το
πάνω
βλέφαρο,
τη
σκιά
της μύτης, το κάτω χείλος και το αυτί, την κόρη και το περίγραμμα της ίριδας του ματιού.
Λάμματα:
Στη
ζωγραφική
των
ενδυμάτων,
των
κτισμάτων
και
των
βουνών,
τη
θέση
των
σαρκωμάτων
παίρνουν
τα
λεγόμενα «λάμματα». Στα λάμματα οι φωτισμένες επιφάνειες έχουν πάντα καθαρό γεωμετρικό σχήμα.
σελίδα 2