Στις

20

Ιουνίου

1824

ο

τηλέγραφος

έδωσε

σήμα

ότι

ο

εχθρικός

στόλος

εγκατέλειψε

το

Σιγρί

της

Μυτιλήνης

με

πορεία

προς

τα

Ψαρά.

Ο

Γάλλος

φιλέλληνας

Euqene

Villeneuve

σε

επίσημες

αναφορές

του

κάνει

λόγο

για

180

πλοιάρια,

ενώ

υπάλληλοι

του

γαλλικού

προξενείου

της

Σμύρνης,

την

εποχή

εκείνη,

ανεβάζουν

τον

αριθμό

ώς

και

σε

235.

Τις

πρώτες

πρωινές

ώρες

μέρος

του

στόλου

έφτασε

στον

Κάναλο/Ψαρών

και

άρχισε

να

κανονιοβολεί

τα

ελληνικά

πολυβολεία.

Η

προσπάθειες

απόβασης

απέτυχαν,

όπως

και

κείνες

που

επιχειρήθηκαν

τα

ξημερώματα

της

επομένης.

Οι

απώλειες

του

εχθρού

ήσαν

μεγάλες.

Κατόπιν

τούτου

τμήμα

των

εχθρικών

δυνάμεων

εκστράτευσαν

ανατολικότερα,

στον

όρμο

του

Ερινού.

Η

μικρή

δύναμη

που

υπήρχε

εκεί

δε

κατάφερε

να

αποκρούσει

την

απόβαση

αν

και

πρόβαλε

σθεναρή

αντίσταση.

Τότε

ήταν

που

ο

Κάναλος

βρέθηκε

ανάμεσα

σε

δύο

επιτιθέμενα

πυρά.

Η

άμυνα

άντεξε

περί

τις

4

ώρες.

Η

απόβαση

του

εχθρού

υπολογίζεται

σε

10.000

άνδρες.

Εν

συνεχείαν

ο

εχθρός

εξόρμησε

κατά

της

Χώρας

και

του

Φτελιού.

Στο

μεν

Φτελιό

η

αντίσταση

ήταν

ισχυροτάτη,

αλλά

πριν

πέσει

ο

τελευταίος

μας

άνδρας,

ανατίναξε

την

πυριτιδαποθήκη,

σκορπίζοντας

τον

θάνατο

στον

αντίπαλο.

Στη

δε

Χώρα

η

αντίσταση

ήταν

απεγνωσμένα

μικρότερη

κι

αυτό

διότι

πολλοί

εξ

αυτών

είχαν

σπεύσει

να

βοηθήσουν

την

παράταξη

που

είχε

δημιουργηθεί

στον

Κάναλο.

Όλα

λοιπόν

κρίθηκαν

μετά

στη

θέση

Παλαιόκαστρο

που

είχε

γίνει

μέρες

πριν

πραγματικό

φρούριο

ιδιαίτερα

ταμπουρωμένο.

Ο

εχθρός

μαζεύτηκε

μιλιούνια

γύρω

από

το

φρούριο

καθώς

ήρθαν

ενισχύσεις

από

όλα

τα

μέρη…

η

μάχη

ήταν

σκληρή

και

κράτησε

εώς

το

απόγευμα

της

Τρίτης

22

Ιουνίου

1824

όταν

και

ο

εχθρός

αναρριχήθηκε

στα

τοίχοι

και

μπήκε

μέσα..

τότε

ήταν

που

οι

τελευταίοι

άνδρες

βάλαν

φωτιά

στις

πυριτιδαποθήκες

και

ανατινάχθηκαν

όλοι,

εχθροί

και

τελευταίοι

Ηρωικοί

Έλληνες.

Όσοι

γλίτωσαν

από

τον

ζυγό

πέρασαν

σε

διπλανά

νησιά,

ενώ

το

Βασιλικό

Διάταγμα

επί

Όθωνα

υπ'

αρίθμου

33

της

11/7/1836

έδινε

περιοχή

εις

την

Ερέτρια/Ευβοίας

για

να

κτιστεί

ο

οικισμός

Νέα

Ψαρά

από

πρόσφυγες

του νησιού…

και ο Διονύσιος Σολωμός γράφει

Στων Ψαρών την ολόμαυρη ράχη

Περπατώντας η Δόξα μονάχη

Μελετά τα λαμπρά παλικάρια

Και στην κόμη στεφάνι φορεί

Γεναμένο από λίγα χορτάρια

Που είχαν μείνει στην έρημη γη.

Αλλά

ξημέρωσε

η

λαμπρή

Δευτέρα

21η

Οκτωβρίου

του

1912

όπου

οι

απόγονοι

των

Ψαριανών ελευθέρωσαν το νησί και το προσάρτησαν στη Μητέρα Ελλάδα !!